تبلیغات
همه چیز در باره ی مکانیک خودرو ................. Everything About mechanic

سیستم خنک کاری

تاریخ : ساعت 23 و 00 دقیقه و 00 ثانیه | شنبه 9 اردیبهشت 1391
نویسنده : علی لولوئیان


سیستم خنك كاری : این سیستم گرمای اضافه‌ی حاصل از احتراق را از موتور خارج كرده و از آسیب دیدگی قطعات جلوگیری می‌نماید. در سیستم خنك كاری ، جهت خنك كردن از هوا یا آب استفاده میشود .

 

سیستم خنك كننده به دو صورت آبی و هوا خنك وجود دارد:

1 ـ هوا خنك: درین سیستم برای خنك كردن موتور از ه.ا استفاده میشود و معمولا به دو صورت وجود دارد.

الف : از جریان هوای آزاد برای خنك كردن موتور استفاده میشود مثل موتور سیكلت ها

ب : از جریان هوای آزاد كه بوسیله پروانه مكیده میشود و از طریق كانالی كه دور موتور قرار گرفته به اطراف موتور رسیده و آنرا خنك میكند مثل ژیان و فولكس

نكته : در موتورهایی كه از هوا جهت خنك كاری استفاده میشود ، سیلندر و سرسیلندر را از جنس آلومینیوم و به صورت پره پره میسازند تا انتقال حرارت سریع تر انجام شود. 

2 ـ سیستم خنك كننده آبی:

1 ـ رادیاتور

2 ـ درب رادیاتور

3 ـ كانالهای آب سیلندر و سرسیلندر

4 ـ ترموستات

5 ـ پروانه خنك كننده

6 ـ بخاری

7 ـ لوله‌های ارتباطی و تسمه پروانه

8 ـ واتر پمپ

رادیاتور: رادیاتور تشكیل شده است از یك سری لوله از جنس فلز نرم ( مس و برنج ) كه در كنار هم قرار گرفته‌اند و همچنین ورقه‌هایی نازك كه به صورت عمود بر لوله آنها را در بر گرفته و نگهداری می‌نماید.

رادیاتور دارای دو مخزن بالا و پایین می‌باشد كه دو سر لوله‌ها را در بر گرفته مخزن بالا كه در مسیر برگشت آب از موتور قرار دارد گرم بوده و مخزن پایین كه در مسیر برگشت آب به موتور قرار دارد خنك‌تر می‌باشد.

بنابراین وظیفه رادیاتور عبارتست از نگهداری حجم زیادی آب و انتقال حرارت آب به هوا جهت خنك كاری .

طرز كار رادیاتور: آب داغ موتور از بالا توسط لوله پلاستیكی وارد رادیاتور و مخزن بالایی شده و در سطح آن پخش می‌شود و در طی عبور از لوله‌ها كه در مجاورت هوای عبوری خنك پروانه قرار دارد خنك شده و به مخزن پایین انتقال پیدا می‌كند و سپس به واتر پمپ و موتور می‌رسد.

نكته: آب شرب و آشامیدنی نباید به داخل رادیاتور ریخته شود چون دارای املاح و جرم می‌باشد پس باید فقط از آب مقطر و آب برفك یخچالها استفاده نمود.

نكته : در اثر گرفتگی لوله ها براثر زنگ زدگی و یا وجود مواد ، موتور زودتر جوش می آورد كه درین صورت باید مخزن بالا و پایین را جدا نموده و لوله ها را سیخ زد تا گرفتگی آنها رفع شود .

درب رادیاتور: از دو سوپاپ فشار و خلاء تشكیل شده است.

وظیفه سوپاپ فشار درب رادیاتور: با افزایش فشار روی سطح آب نقطه جوش آن بالا میرود . لذا سوپاپ فشار با ممانعت از خروج بخار آب ( در حد تعیین شده ) سبب افزایش فشار بر روی آب میشود و به این ترتیب آب در درجه حرارت بیش از 100 درجه به جوش می آْید . زمانی كه فشار بخار داخل رادیاتور بیش از حد تعیین شده باشد سوپاپ به سمت بالا حركت كرده و راه خروج بخارات و آب اضافه باز میشود و آب اضافه وارد مخزن انبساط میشود. بنابراین وظیفه سوپاپ فشار درب رادیاتور افزایش نقطه جوش آب میباشد كه درین حالت آب دیرتر به جوش می آید .

سوپاپ خلاء: اما زمانی كه موتور خاموش می‌شود آب آرام شروع به سرد شدن می‌نماید و حجم آب نیز كم می‌شود با كم شدن حجم آب در داخل رادیاتور مكش و خلاء بوجود می‌آید در این زمان سوپاپ خلاء باز شده و هوا وارد رادیاتور میشود.

نكته: در صورت عمل نكردن سوپاپ خلائی لوله‌های رادیاتور مچاله و یا سوراخ می‌شوند.

نكته: جهت آببندی بین درب رادیاتور و بدنه ،  روی درب رادیاتور واشر لاستیكی قرار دارد .

نكته: درب رادیاتور در تابستان دو پله و در زمستان یك پله بسته می‌شود.

نكته: آب رادیاتور می‌بایست حدود 3 سانتی‌متر پایین‌تر از درب آن باشد تا فشار هوای لازم بتواند بر آن وارد شود .

نكته : جهت آزمایش سالم بودن درب رادیاتور از دستگاه آنالیزور یا فشارسنج استفاده  میكنند .

ترموستات :  وسیله ای است كه برای ثابت نگه داشتن درجه آب در حدود 78 الی 85 درجه سانتی گراد در موتورها به كار میرود . زمانی كه دمای آب موتور كمتر از حد نرمال باشد ، ترموستات مسیر عبور آب از موتور به رادیاتور را بسته تا زمانی كه دمای آب به حد نرمال برسد . وقتی آب داخل موتور گرم شد ترموستات عمل كرده و مسیر آب از موتور به رادیاتور باز میشود . ترموستات روی سرسیلندر و در محل خروج آب از سرسیلندر در جایگاهی به نام هوزینگ قرار دارد . قسمت كپسول ترموستات به سمت آب گرم موتور میباشد . ترموستات در انواع فانوسی ، مومی ، قارچی ، پروانه ای ، بی متال و كریستالی موجود است .

 

نكته : بر روی ترموستات سوپاپ لغزان كوچكی وجود دارد كه باعث عبور بخار و حباب هوای داخل آب موتور شده و از قفل گازی در مدار كه موجب كم شدن مكش و فشار آب واتر پمپ میگرد د جلوگیری میكند.

نكته : وجود ترموستات در تمام فصول سال لازمست .

آزمایش ترموستات : ترموستات را داخل یك ظرف آْب روی اجاق قرار میدهیم . دماسنج دمای آب را در هر لحظه به مانشان میدهد . به محض باز شدن ترموستات به دمای دماسنج توجه كرده و آنرا با دمایی كه روی ترموستات نوشته شده ، مقایسه میكنیم .

شمع آب : درجه حرارت آب موتور را به جلوی آمپر راننده منتقل مینماید . شمع آب برروی سرسیلندر و زیر هوزینگ ترموستات (  در موتور پیكان ) تعبیه میشود و آزمایش آن به این صورت است كه اگر سیم آن را جدا كرده و به بدنه متصل نماییم باید عقربه آمپر تا انتها بالا رود و چنانچه بالا نرود عیب از آمپر و سیستم مربوطه میباشد و شمع سالم است .

واتر پمپ یا پمپ آب:

 قطعه‌ای است كه آب را به گردش در می‌آورد و به آن سرعت می‌دهد و نیروی چرخش خود را از تسمه پروانه  و فولی میل لنگ می‌گیرد. واترپمپ با چرخش پره هایش آب را از رادیاتور مكیده و به داخل موتور و سرسیلندر میفرستد .

قطعات واتر پمپ:

1 ـ پوسته فلزی واتر پمپ

2 ـ پروانه آب پخش كن

3 ـ بلبرینگ كه با شفت یك تكه می‌باشد و در اثر خرابی آن صدای خار خار از واتر پمپ شنیده میشود .

4 ـ كاسه نمد : كه در اثر خرابی كاسه نمد ( فیبر و فنر ) آب از واتر پمپ نشت میكند كه قبل از رسیدن به یاتاقان باید تعویض گردد.

5- یاتاقان : كه در صورت خرابی یاتاقان واترپمپ صدا میدهد .

نكته : چكه كردن آب از واتر پمپ به دلیل خرابی كاسه نمد و یا واشر بندی نامناسب و یا شل بودن پیچهای واترپمپ میباشد .

نكته : آزمایش نشتی آب در سیستم خنك كاری به وسیله دستگاه فشار سنج انجام میشود . كه این دستگاه را در محل نصب درب رادیاتور متصل كرده  و سیستم را از نظر نشتی آزمایش میكنند .

نكته: اگر موتور گرم می‌شود می‌توان پولی واتر پمپ را كوچكتر كرد تا دور بیشتری گردش نماید.

پروانه:  قطعه‌ای كه هوا را در زمان كار كرد موتور از محیط بیرون به محیط داخل موتور می‌كشد . هوای مكیده شده توسط پروانه از لابلای لوله های رادیاتور عبور كرده و باعث خنك شدن آن میشود . پروانه ها پلاستیكی و یا فلزی میباشند كه پروانه های فلزی قدرت بادزنی بیشتری دارند ولی صدای بیشتری نیز تولید میكنند .

نكته : پروانه ها را 4 ، 6 و یا 8 پره میسازند .

نكته: در پروانه هشت پر صدای بیشتری ایجاد می‌شود

انواع پروانه از نظر كارایی :

1- پروانه های معمولی یا همیشه گرد : این نوع پروانه ها روی واتر پمپ و فولی واترپمپ بسته میشوند و حركت خود را در اثر گردش واتر پمپ از فولی سر میل لینگ و توسط تسمه پروانه میگیرند . این نوع پروانه ها با روشن شدن موتور خودرو شروع به گردش میكنند . ( مثل پیكان )

2- پروانه های اتوماتیك : این نوع پروانه ها مستقل از واتر پمپ میباشند و در زمان سرد بودن عمل نمیكنند و با گرم شدن موتور شروع به كار میكنند .

نكته : در خودروهایی كه از پروانه اتوماتیك استفاده شده ، در فصل سرما ، موتور خودرو سریعتر به گرمای نرمال میرسد ( چون در حالت سرد پروانه كار نمیكند ) بنابراین از سرد كاركردن موتور جلوگیری میكند .

تسمه پروانه : با قرار گرفتن روی پولی میل لنگ و واتر پمپ و كولر و دینام باعث چرخیدن آنها توسط میل لنگ میشود . تسمه پروانه نباید زیاد سفت و یا شل باشد و مقدار لقی آن به وسیله فشار شصت روی آن باید بین 10 تا 15 میلی متر باشد .

نكته : سطح مقطع تسمه پروانه ها به شكل ذوزنقه میباشد تا روی پولی لیز نخورند . 

دلایل پاره شدن زود به زود تسمه پروانه : تاب برداشتن و یا پلیسه كردن فولی و یا اینكه پولی میل لنگ و دینام و واتر پمپ در یك راست قرار ندارد.

دلایل جوش آْوردن موتور : پاره شدن تسمه پروانه ، جرم گرفتگی رادیاتور ، خوردگی پره های واتر پمپ ، خرابی درب رادیاتور ، خرابی ترموستات ، شل شدن تسمه ، تنظیم نبودن دلكو و كاربراتور ، تنظیم نبودن فیلر سوپاپ ها ، كم بودن آب رادیاتور

ضد یخ: یكی از معایب مهم آب در سیستم خنك كاری اینست كه آب در دماهای پایین یخ میزند . یخ زدن آب موجب شكستن بلوكه سیلندر میشود . به همین دلیل به آب داخل رادیاتور ضدیخ اضافه میشود . باید نسبت به دمای محیط از مقدار مناسب ضد یخ استفاده شود و بهترست از ضد یخهایی كه دارای ضد جوش و ضد زنگ هستند  استفاده شود .

نكته : ظرفیت مایع خنك كننده در حدود 7 الی 8 لیتر در مدار می‌باشد.

 

دسته : | بازدید ها : بار

نام شما: عباس راهی
سایت شما:
در تاریخ : دوشنبه 26 آبان 1393 ساعت 09 و 27 دقیقه و 26 ثانیه

سلام و سپاس فراوان از مطالب ارزنده

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر